کد خبر: 536/ ٠٩:٤١ - دوشنبه ١٢ اسفند ١٣٩٨/ تعداد بازدید: 536
نسخه چاپي
ارسال به دوست
 
مشاغل كليدي
كارخانه لیچینگ و بیولیچینگ مجتمع مس سرچشمه الگویی برای لیچینگ در کشور
 
بیولیچینگ قابلیت استفاده از میکروارگانیسم ها در عملیات انحلال سولفیدهای فلزی به منظور بازیابی و تولید فلزات می باشد که علاوه بر استحصال مس از کانه های سولفیدی کم عیار و باطله های سولفیدی، برای منابع پر عیار مانند کنسانتره ها، غبار حاصل از کوره ها ذوب و پسماند حاصل از کارخانه های لیچینگ نیز می توان استفاده نمود. بیولیچینگ در مقایسه با سایر روش های متداوب فرآوری، فرآیندی ساده، ارزان و سازگار با محیط زیست است.

روش‌های هیدرومتالورژی تولید مس مانند لیچینگ و بیولیچینگ، بخش عمده‌ای از تولید مس در جهان را تشکیل می‌دهند. این روش‌ها هم به دلیل سازگاری‌شان با محیط‌زیست و هم بالا بودن صرفه اقتصادی‌شان، هر روز بیش از گذشته مورد توجه قرار می‌گیرند.

لیچینگ و بیولیچینگ یکی از روش‌های مهم فراوری مس در مجتمع مس سرچشمه و نقش آن بسیار کلیدی است زیرا ماده معدنی موجود در سرچشمه کانسنگی سخت است که نیاز به روش‌های جدید فراوری دارد و با توجه به تغییر جنس ماده معدنی در سرچشمه، تلاش برای بالا بردن تولید ازطریق لیچینگ و بیولیچینگ بسیار اقتصادی و به‌صرفه است.

مهندس محمدرضا اسماعيل زاده از سال 1377 در مجتمع مس سرچشمه مشغول به فعاليت بوده و از سال 1394 به عنوان رئیس عملیات لیچینگ و بیولیچینگ مجتمع ایفای وظیفه می کند.

مديريت اين امور از انحلال خاك تا الكترووينيگ و توليد كاتد يعني فرايندهاي عملياتي كه عامل انحلال و استخراج و احياي يون مس است زير مجموعه واحد عملیات لیچینگ و بیولیچینگ است البته عمليات به تنهايي راهبرد اصلي نيست شايد فرايند را هندلينگ کند اما پشتیبان تعميرات و متالورژي است و مسير را براي توليد هموار مي كند.

رئیس عملیات لیچینگ و بیولیچینگ مجتمع مس سرچشمه با بیان اینکه فرايند هيدرومتالوژي فرايند علم مواد محلول هاي آبي است كه براي استخراج مس از كانه هاي اكسيدي ديده شده است، توضیح می دهد: از سال 1376 كه اين فرايند را وارد سرچشمه كرديم عملاً به نوعی انتقال تكنولوژي به ايران نیز بود كه براي انحلال خاكهاي اكسيدي كه دو دامپ بود برنامه ريزي و كارخانه را با ظرفيت روزانه 45 تن در روز طراحي كرديم.

اسماعیل زاده به این موضوع اشاره می کند که بالغ بر 27 ميليون تن خاك اكسيدی داشتيم كه اينها را مورد بهره برداري و انحلال قرار داديم تا اينكه خاكهاي اكسيدي ما تمام شدند و در ادامه می گوید: از سال 85 به بعد خاكهاي منابع سولفوري را نیز براي توليد محلول باردار مورد انحلال قرار مي دهيم تا اين محصول را به اين واحدهاي پايين دست در واحد استخراج با حلال مس منتقل مي كنيم، سپس مس آن را به الكتروليت منتقل کرده و الكتروليت با غلظت مشخص 5/38 گرم را به واحد الكتروينينگ مي فرستيم كه آنجا توسط جريان برق احيا مي كنيم و به صورت ورقه هاي يك مترمربعي در سطح بلانكهاي استيل رسوب داده و عملا كاتد مسي توليد مي كنيم.

راه اندازي كارخانه غبار

از سال 1388 كارخانه غبار نيز در مجتمع مس سرچشمه راه اندازي شد كه غبار ذوب به این کارخانه منتقل و در آنجا براي جبران غلظت pls  كه از كاني هاي سولفوري با سرعت خيلي كم انحلال پيدا مي کرد مورد انحلال قرار مي گرفت تا حدودی جبران شود.

رئیس عملیات لیچینگ و بیولیچینگ مجتمع مس سرچشمه با اشاره به اینکه تقريباً هر مجموعه هيدرومتالوژي كه از سال 76 به بعد براي استخراج مس در كشور احداث شده برداشتي از اين مجموعه بوده است، خاطرنشان می کند: اين مجموعه الگويي براي هيدرومتالورژي در كشور بوده است. يعني اگر مجموعه هيدرومتالورژي چه بخش دولتي، چه بخش خصوصي احداث شده باشد حتما بخشي از آن از مجموعه لیچینگ مجتمع مس سرچشمه گرفته شده که حالا يا دانش فني بوده يا استفاده از همكاران باتحربه ما يا مشاوره يا بازديد يا راهنمايي هاي حين ساخت بوده است.

اين كارخانه انتقال تكنولوژي بود كه توسط شركت تك پرو با همكاري شركتهايي از كشورهاي آلمان، انگليس، شيلي این کارخانه احداث شد. احداث کارخانه لیچینگ در زمان مديريت عامل آقاي مهندس مرادعليزاده صورت گرفت و توسط مديران عامل بعدي نيز به شايستگي حمايت شد و تا امروز نيز فعال بوده است.

اسماعیل زاده اظهار می کند: هر چند كاني هاي اكسيدي در مس سرچشمه در حد صفر تقليل يافته است ولي با توجه به تلاش همكاران و ايده هاي نويي كه از همكاران پروژه بيو داشتيم يكسري راه حل ها و تكنيك هاي جديدي را وارد كرديم که تا حالا توانستيم ادامه دهیم و ان شاءالله از اين به بعد نيز با حمايت مديران مجتمع نيز ادامه خواهیم داد.

نقش موثر کارخانه ليچينگ مجتمع مس سرچشمه در كمك به ساير امورها

کارخانه ليچينگ مجتمع مس سرچشمه از سال 1376 كه راه اندازي شده است به طور مستمر توليد دارد. این کارخانه از سه واحد توليدي از نظر فرايند مستقل و از نظر محصول وابسته به هم تشكيل شده است كه فرايند انحلال توده اي، استخراج مايع مايع، فرايند استخراج الكتروليتي و انحلال غبار نام دارند.

در فرایند انحلال توده ای که در واحد معدن ساخته مي شود خاكها به صورت مديريت شده تحت پاشش اسيد قرار گرفته و محلول خروجي آن به واحد استخراج با حلال ارسال مي شود و محصول خروجي واحد استخراج با حلال كه الكتروليت غني از يون مس است به واحد الكترووينيگ منتقل شده و در واحد الكترووينيگ محصول نهايي كه كاتد مي باشد تولید می شود.

رئیس عملیات لیچینگ و بیولیچینگ مجتمع مس سرچشمه توضیح می دهد: چند سالي كه كارخانه غبار را راه اندازي كرده ايم به علت تقويت غلظت مس ورودي به واحد استخراج با حلال بوده چرا كه با توجه به اينكه هزينه هاي ما هزينه هاي ثابتي هستند مي توانيم با غلظت هاي بالا كار كنيم ولي چون كاني هاي سولفوري انحلال كندي دارند غلظت ما کاهش یافته و به همين علت از كارخانه غبار براي افزايش غلظت استفاده مي كنيم.

اسماعیل زاده ادامه می دهد: قبلاً از كارخانه خاتون آباد اين غبار را تامين مي كرديم كه خاتون آباد به اورهال كلي رفت كه همكاران ما و همكاران محترم ذوب و همكاران محترم طرح توسعه با هماهنگي و با کمک یکدیگر مسيري براي دريافت غبار از ذوب سرچشمه كوره فلش جديد طراحي و اجرا كردند كه اكنون در حال بهره برداري است و ان شاءالله با همكاري و مساعدت همكاران محترم ذوب غبار مكفي تحويل ليچينگ داده شود كه بتوانيم ما نيز در توليدمان سربلند باشيم.

وی با بیان این مطلب که احداث کارخانه لیچینگ و بیولیچینگ از نظر كنترل هزينه ها و شرايط محيط زيستي بسيار مقرون به صرفه بود، می گوید: با اين حجم زياد گازهاي آلوده كننده ذوب، در ليچينگ تصور اين گاز آلوده كننده نيز وجود ندارد. يعني از نظر زيست محيطي تكنولوژي فوق العاده پاك بوده و از نظر هزينه ها در صورتي كه توليد سرانه را كار كنيم بسيار به صرفه است. در حال حاضر با توجه به اينكه متاسفانه توليد ما به جهت منابع سولفوري كمي پايين آمده مقداري دستمان بسته شده اما با همه اين تفاسير ما با قيمت مناسب در حال توليد هستيم.

رئیس عملیات لیچینگ و بیولیچینگ مجتمع مس سرچشمه در ادامه به هزینه های تولید اشاره کرده و بیان می کند: در 9 ماهه سال 98 بيشترين قيمت ما 39 هزار تومان و كمترين آن 37 هزار تومان به ازاي هر كيلوگرم بوده البته با توجه به اينكه در اخذ منابع اوليه در مضيقه هستيم به تازگي غبار را از مسير ذوب گرفته ايم و مسير ما هنوز روتين نشده ولي اگر بتوانند روزانه 40 تن غبار را به لیچینگ بدهند توليد این کارخانه به نحو شايسته اي افزايش پيدا مي كند.

چرا شغل کلیدی؟

هر چند که با توضیحات مشروحی که در بالا در متن گفتگو داده شد به اهمیت این کارخانه استراتژیک پی برده اید اما اسماعیل زاده در پاسخ به این سوال که چرا این شغل کلیدی محسوب می شود، با اشاره به اینکه در حال حاضر این کارخانه تسهيل كننده فرايندهاي مجتمع مس سرچشمه به شمار می رود، می گوید: معدن يكسري خاكهاي كم عيار و يكسري خاكهاي مناسب براي ارسال به تغليظ دارد اگر اين خاكهاي كم عيار مديريت شوند عياري كه به تغليظ ارسال مي شود مي تواند عيار تثبيت شده و قابل قبولي باشد به شرطي كه عيارهاي پايين كه در حد دو دهم و سه دهم درصد مس هستند مديريت شوند.

وی بیان می کند: قبلا روال به اين شكل بود كه این خاکها دامپ مي شدند كه وقتي هم دامپ مي شدند خاك به مرور زمان در مجاورت هوا، رطوبت و بارندگي اكسيد شده، انحلال رخ داده و به منابع زيرزميني مي رفت و عملا به صورت زهآب به مسير رودخانه ها رفته و چيزي عاید مجتمع نمی شد اما از زماني كه کارخانه ليچينگ تاسيس شد براي منابع كم عيار زيرساخت مهیا كرده و بسترسازي مي كنيم و به صورت مديريت شده آنها را به اين بسترها منتقل مي كنيم و تحت پاشش قرار مي دهيم.

رئیس عملیات لیچینگ و بیولیچینگ مجتمع مس سرچشمه در این خصوص مثالی می زند: هيپ 1 را سال 1376 ایجاد کردیم و هنوز هم از آن استفاده مي كنيم و راندمان هيپ هاي اكسيدي را به بالاي 89 درصد رسانده ايم و هيپ هاي سولفوري نيز که راندمان پايين تري دارند در طول زمان قابليت حل دارند که كند است اما با غبار جبران مي شود اگر منابع كم عيار را مديريت نكنيم عملا دامپ شده و از بين مي روند و لذا از هدرروي منابع خود جلوگيري مي كنيم.

یکی دیگر از کارکردهای کارخانه لیچینگ این است که عيار قابل قبول و شايسته اي از معدن براي تغليظ ارسال شود، اسماعیل زاده در ادامه می گوید: در ذوب چند مدل دريافتي داريم كه غبار كنورتورها را به غبار سنتي خود مي بريم كه اينها براي ذوب معضل هستند اينها را در غبار سنتي مورد انحلال قرار می دهیم، غبار سفيدي که در خاتون آباد آرسنيك آن دردسرساز بود را به غبار سنتي این کارخانه آورديم و انحلال داديم و آرسنيك آن را به خاكهاي بستر تزريق و حذف كرديم و معضلي را از همكاران خاتون آباد برداشتيم.

رئیس عملیات لیچینگ و بیولیچینگ مجتمع مس سرچشمه در ادامه سخنان خود عنوان می کند: مدت زيادی است كه الكتروليت مس زدا پالايشگاه را به خاطر اينكه ناخالصي هاي آن افزايش پيدا مي كرد را بايستي خارج مي كردند كه آن را مديريت و وارد سيستم كرديم و با تزریق در پوندهاي محلول از نظر اسيدي آن را تعديل كرده و مس آن را استخراج مي كنيم يعني عملاً به كمك همكاران پالايشگاه نیز آمده ایم.

اسماعیل زاده با تأکید بر این موضوع که مزاياي ليچينگ به صرف توليد كاتد نيست بلكه كمك دستي براي ساير امورها است، یادآور می شود: البته ساير امورها نيز نهايت حمايت و لطف را به ما دارند. کارخانه لیچینگ دستاورد خيلي خوبي براي مجتمع بوده و حذف اينجا معضلي براي ساير امور مي باشد.

وي همچنين درباره مهمترين پروژه در دست اجرا مي گويد: پروژه هوادهي را براي پدداكها به اجرا گذاشتيم كه نزديك به 60 هزار مترمربع سطح را در راستاي افزايش انحلال كاني هاي سولفوري هوادهي و پايپينگ كرديم كه كار بسيار بزرگي بود و در اين راستا آقاي مهندس ناصري مديريت مجموعه و مديران ارشد از آن پشتيباني و حمايت كردند.

                                                                                                                                                                                                          روابط عمومي مجتمع مس سرچشمه

 
انتهای پیام / *
 
برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید: